Bir fener gözlerinize zarar verebilir mi?
Standart akkor ampullü bir el fenerinden çıkan ışık gözlerinize zarar vermez. Bu tür fenerler (evinizde bulunabilecek tür) düşük lümen çıkışına sahiptir. Lümen, bir ışığın ne kadar parlak olduğunu ölçer; lümen ne kadar fazlaysa, ışık o kadar parlaktır.
Bazı fenerler LED (light-emitting diode – ışık yayan diyot) ampulle çalışır. LED’ler enerji verimli ve uygun fiyatlı oldukları için popülerdir. Standart LED fenerler gözlerinize zarar vermez; ancak yüksek güçlü LED fenerler sizi kısa süreliğine şaşırtabilir. Yüksek güçlü bir LED feneri gözlerinize tutarsanız, geçici körlüğe neden olabilir ve görüşünüz normale dönene kadar düşebilir ya da bir kaza geçirebilirsiniz.
Telefon feneri gözlerinize zarar verebilir mi?
Standart fenerler gibi, telefon fenerleri de genellikle düşük lümen çıkışına sahiptir ve göz hasarına neden olmamalıdır. LED fenerlerde olduğu gibi, telefon fenerinin gözler için mutlaka zararlı olduğunu gösteren yeterli kanıt yoktur. Ancak herhangi bir ışık kaynağına doğrudan bakmamak en iyisidir ve belirli bir ışık gözlerinizde rahatsızlığa neden oluyorsa bakışınızı başka yöne çevirmeniz gerekir.
Gözleriniz ne şiddetteki ışığı tolere edebilir?
Gözleriniz hem görünür hem de görünmez ışığa duyarlıdır. Işığın parlaklığı ve maruz kalma süresi, gözleri ne kadar etkileyeceğini belirler. Ancak okuma lambası gibi loş bir ışık bile birkaç saniyeden uzun süre doğrudan bakıldığında rahatsızlığa yol açabilir.
Örneğin, güneşe bakmak (tutulma sırasında bile) gözlere zarar verebilir. Ayrıca daha düşük şiddetteki bir ışığa uzun süre (günler veya haftalar boyunca) doğrudan maruz kalmak da kalıcı göz hasarına yol açabilir. Buna foto-oksidatif hasar denir ve gözün arka kısmındaki ışığa duyarlı doku olan retinada yaralanmaya neden olabilir. Aşırı ışık maruziyetiyle ilişkili bazı diğer göz sorunları ve durumlar şunlardır:
- Fotofobi (ışığa hassasiyet)
- Fotokeratit (kar körlüğü)
- Solar retinopati
- Kaynakçı yanığı (arc eye)
- Pinguekula
- Pterjiyum ("sörfçü gözü")
- Katarakt
- Makula dejenerasyonu
Gözlerinizin “tolere edebileceği” parlaklık ya da ışık şiddeti ne olursa olsun, sınırlarınızı test etmek olası hasar riskine değmez. Dışarıdayken her zaman güneş gözlüğü takın ve parlak ışıklar, flaşlar veya diğer optik tehlikelerle çalışırken koruyucu gözlük kullanın.
Peki ya mavi ışık?
Mavi ışık, görsel spektrumun yüksek enerjili, kısa dalga boyu aralığındadır. Mavi ışığa maruziyetimizin çoğu (kapalı mekânlarda bile) güneşten gelir. Ancak akıllı telefonlar, bilgisayarlar, tabletler ve LED ışıklar da bir miktar mavi ışık yayar.
Gözleriniz mavi ışığı etkili şekilde filtreleyemez, bu nedenle dışarıda güneş gözlüğü takmak önemlidir. Dijital cihazlardan gelen mavi ışığa uzun süre maruz kalmak görsel konforun azalmasına yol açabilir. Bu nedenle yüksek enerjili mavi-mor ışığı filtreleyen mavi ışık gözlükleri son zamanlarda popüler hale gelmiştir. Bu gözlükler, camın rengine bağlı olarak farklı miktarlarda mavi ışığı filtreleyebilir.
Halka ışıklar gözler için zararlı mı?
Sanal toplantılara katılmak, video çekmek veya sosyal medyaya fotoğraf yüklemek için bilgisayar ya da telefon kamerası kullanıyorsanız halka ışıklara aşina olabilirsiniz. Halka ışık, gölgeleri azaltmak için ışığı dağıtır ve kamerada daha iyi görünmenizi sağlar.
İhtiyaçlarınıza uygun çok çeşitli halka ışıklar vardır; genellikle boyut, parlaklık/kısılabilirlik ve yapılandırma açısından farklılık gösterirler. Örnekler:
- 36 inç (yaklaşık 90 cm) uzaklıktan 114 lümen maksimum parlaklığa sahip 6 inçlik bir halka ışık, yaklaşık 15 watt’lık akkor ampul kadar parlaktır.
- 36 inç uzaklıktan 240 lümen maksimum parlaklığa sahip 10 inçlik bir halka ışık, yaklaşık 25 watt’lık akkor ampul kadar parlaktır.
- 36 inç uzaklıktan 2.065 lümen maksimum parlaklığa sahip 18 inçlik bir halka ışık, 150 watt’lık akkor ampul kadar parlaktır.
Halka ışıklar LED’lerden oluşur; bu nedenle telefon fenerine benzer şekilde gözlerinize zarar verme olasılığı düşüktür. Ancak yukarıda belirtilen 18 inçlik halka ışığın 2.065 lümenlik tam parlaklığını kullanırsanız, gözlerinizi kısmamak için güneş gözlüğü takmanız gerekebilir!
Flaşlı fotoğrafçılık retinaya zarar verebilir mi?
Hayır, bir kameranın flaşı retinanıza zarar veremez. Kamera flaşının parlaklığı kısa süreli görme kaybına neden olabilir, ancak ışık kalıcı hasar verecek kadar güçlü değildir.
Patlama gibi çok parlak bir flaşta bile, görüşünüz gündüz 3 ila 10 dakika içinde normale dönmeye başlar. Gece ise gözlerinizin uyum sağlaması daha uzun süreceği için bu süre daha uzundur.
Lazer işaretleyiciler gözlere kalıcı zarar verebilir mi?
Bir lazer işaretleyici ne kadar güçlüyse, gözlerinize verebileceği zarar da o kadar fazladır. Özellikle beş miliwatt’tan güçlü lazerler, retinada hızlı şekilde ciddi ve bazen kalıcı hasara yol açabilir ve uzun vadede görmeyi bozabilir.
Lazerlerle ilişkili başlıca optik tehlikeler şunlardır:
- Parlama
- Art görüntüler
- Flaş körlüğü
- Retina yanıkları dâhil lazer yanıkları
- Ani baş ağrısı
- Aşırı göz sulanması
- Gözde uçuşan cisimlerin hızla ortaya çıkması
- Gözlerde kum varmış hissi
Hasarın düzeyi, lazerin gücüne ve maruz kalma süresine bağlıdır; gözün kırpma refleksi (veya kaçınma tepkisi) bir miktar koruma sağlayabilir.
FDA, çoğu lazerin üzerinde gücünü ve kullanım uyarılarını gösteren bir etiket bulunmasını zorunlu kılar. Ancak uyarı etiketi olsa bile bir lazer işaretleyicinin ne kadar güçlü (ve tehlikeli) olduğunu anlamak zor olabilir. “Handheld lasers” olarak bilinen daha güçlü lazerler, beş miliwatt’lık bir lazer işaretleyiciye çok benzeyebilir ancak 400 kata kadar daha güçlü olabilir.
Göz yaralanmalarını önlemeye yardımcı olmak için:
- Lazeri asla birine doğrultmayın ve kendi gözlerinize tutmayın.
- Lazer işaretleyicileri çocuklardan uzak tutun.
- Yalnızca Class 2 veya Class 3A olarak etiketlenmiş ve gücü beş miliwatt’ı geçmeyen lazerleri kullanın.
FDA, sahip olduğunuz lazer işaretleyicinin türünü belirlemeye ve güvenli kullanımına ilişkin bilgiler sunmaktadır.
Yorum Gönder
Makalemizle ilgili düşüncelerinizi yorum olarak paylaşabilirsiniz. Yorum yapmak için kayıt olmanız gerekmemektedir.