Hayatta dışarı çıkıp doğal dünyayı deneyimlemekten daha güzel çok az şey vardır. Yanınızda bir kamera olması ve başkalarıyla paylaşmak üzere o anları dondurabilmek ise bunu daha da güzelleştirir. Bu yüzden yaban hayatı fotoğrafçılığının bu kadar popüler olması hiç de şaşırtıcı değil.
Bunu akılda tutarak, gezegenimizi çok sayıda farklı canlıyla paylaştığımızı unutmamak önemlidir. Çevrenize saygılı olmanız ve yaban hayatı fotoğrafçılığının etik kurallarını anlamanız hayati önem taşır. Aşağıdaki alıntı, tüm bu makalenin özünü kapsamaktadır:
Fotoğraflardan başka bir şey çekme, ayak izlerinden başka bir şey bırakma, zamandan başka bir şey öldürme.
Yaban hayatı fotoğrafçılığındaki etik tartışmaları, sosyal medyada sürekli karşımıza çıkıyor. Ben, yaban hayatı fotoğrafçılarının; sektördeki profesyonellerin büyük çoğunluğu tarafından paylaşılan, oldukça temel bir davranış kuralına uyması gerektiğine yürekten inanıyorum.
Aşağıdaki etik rehber, birçok büyük fotoğraf yarışması tarafından benimsenmiştir; bu rehberi bir doğa fotoğrafçısı olarak yaklaşımınızın temeli haline getirmeyi düşünmelisiniz.
1. Rahatsız Etmeyin
Bir bölgede hareket ederken sessiz ve sağduyulu olmak önemlidir. Bu sadece bir şeyler görme şansınızı artırmakla kalmaz, aynı zamanda öznenize verdiğiniz rahatsızlığı da azaltır.
Bağırarak veya üzerine bir şeyler fırlatarak bir hayvanı kasten ürkütmek, sandığınızdan daha sorunlu olabilir. Hayvanın kaçış tepkisi sırasında harcadığı gereksiz enerjinin yanı sıra, ebeveyn bir kuşu yuva alanından kaçırıyor olabilirsiniz.
Üstelik sadece hayvanları rahatsız etmezsiniz; halka açık bir gözlem kulübesinde saatlerce bekleyen fotoğrafçıların, yanlarına gelip sesini duyurmak için tam sesle konuşması gerektiğini düşen birinden şikayet ettiğini sayısız kez duymuşumdur. Meslektaşlarınıza saygı göstermek de bir o kadar önemlidir.
2. Yasalara Saygı Duyun
Yaban hayatını korumak için yürürlükte olan yasalar vardır ve bunlara her zaman uyulmalıdır. Bu kurallar, kendinizi ne kadar dikkatli bulursanız bulun, herkes için geçerlidir. Örneğin, koruma altındaki bir kuşun yuvasına yasa dışı yollarla yaklaşmayı aklından bile geçiren birinin, hayvana verdiği rahatsızlık belirtilerini fark edebilmesi çok düşük bir ihtimaldir. Yasalar bir sebeple oradadır; dikkatli olmazsanız bir ebeveynin yavrularını terk etmesine bile neden olabilirsiniz.
İngiltere'de en çok bilinen yasalardan biri, "Schedule 1" kapsamındaki kuşların korunmasıdır. Bu listedeki türlerin hiçbiri, özel bir lisans olmaksızın yuva sahasında veya yakınında rahatsız edilemez.
3. Ses Kayıtları (Tape Lures) Konusunda Dikkatli Olun
Yukarıdaki maddeye benzer şekilde; kuşları çekmek için kaydedilmiş kuş seslerinin ve çağrılarının kullanılması, kuşların doğal davranışlarını bozabilir.
Bazı fotoğrafçılar ve doğacılar, kuşların normalden farklı davranmasına neden olduğu ve bunun etik dışı olduğu gerekçesiyle ses kayıtlarının asla kullanılmaması gerektiğini savunur. Bu durum, üreme mevsiminde erkek kuşları cezbetmek için kullanılan sahte kuş modelleri için de geçerlidir.
Yukarıdaki görüşler hakkındaki fikriniz ne olursa olsun; kuşun normal davranış kalıplarını bozabileceği için üreme dönemlerinde asla ses kaydı kullanmamalısınız. Örneğin, bir erkek kuş bölgesini gerçek davetsiz misafirlere karşı savunması gerekirken, vaktini sizin taklit ettiğiniz ve aslında var olmayan bir kuşu uzaklaştırmaya çalışarak harcayabilir.
4. Canlı Yem Kullanmayın
Kişisel olarak; eğer hayvanı tehlikeye atmıyorsa, ölü yem kullanılmasında (yırtıcı kuşlar için yol kenarında ölmüş hayvanların toplanması gibi etik yollarla temin edildiği sürece) bir sorun görmüyorum. Kendinize şu soruyu sorun: "Bir hayvanın yem olarak kullanılması için öldürülmesine yönelik bir talep mi oluşturuyorum?"
Aslında, kış boyunca belirli hayvanlara ek gıda sağlamak faydalı bile olabilir.
Ancak, canlı yem kullanmak kesinlikle kabul edilemez bir durumdur. Doğada hayvanların diğer hayvanları öldürmesi doğal bir süreç olsa da; bir fotoğraf karesi uğruna bir canlıyı kurban etmek bizim görevimiz değildir.
Bu uygulama, fotoğrafçılık camiasında büyük bir tepkiyle karşılanır. Bunu yapmaya kesinlikle değmez; zira etik kurallara uyularak çekilen bir kare, etik dışı yollarla elde edilenden çok daha değerlidir. Ayrıca canlı yemleme yöntemine başvurarak kendi itibarınızı bir anda yerle bir etmeniz de oldukça kolaydır.
5. Yuvalara Müdahale Etmeyin
Bu maddeyi makaleye eklemek zorunda kaldığım için üzgünüm; ancak fotoğraf paylaşım sitelerinde dolaşan bazı kareler bunu zorunlu kılıyor. Bazı fotoğrafçıların, henüz yuvadan ayrılacak kadar büyümemiş yavru kuşları yuvadan çıkarıp "fotojenik" görünecekleri tüneklere yerleştirdikleri bilinmektedir. Anne kuş yavruları beslemek için yuva dışına geldiğinde ise bu kişiler "inanılmaz" bir kare yakaladıklarını sanırlar. Bana ve pek çok kişiye göre bu, kuşların sağlığının açıkça hiçe sayıldığını gösteren iğrenç bir fotoğraftır.
Dahası, bu tür bir rahatsızlık genellikle yasa dışıdır ve asla uygulanmamalıdır.
6. Huzursuzluk Belirtilerine Dikkat Edin
Eğer bir hayvanı fotoğraflarken onun huzursuz olduğunu fark ederseniz, çekime devam etmeyin. Bunun en net örneği, ağaçtaki bir kuşu görüp fotoğraf çekmek için yaklaştığınız andır. Eğer kuş etrafınızda uçmaya ve size doğru ötmeye başlarsa, muhtemelen bir yuvanın yakınındasınızdır ve kuşu strese sokuyorsunuzdur. Hemen geri çekilin ve başka bir yere gidin.
Pek çok kuş türünün yuvasında fotoğraflanması yasal olabilir; ancak onları peşinizden koşturup çok fazla enerji harcamalarına neden olacak kadar rahatsız etmek yine de etik dışıdır.
Bunun yerine, yuvadan belirli bir uzaklığa taşınabilir bir gizlenme çadırı (hide) yerleştirebilirsiniz. Kuşların ona alışması için orada bırakın ve yaklaşık bir hafta sonra sessizce içine süzülün. Böylece, rahatsız edilmemiş bir özneyi dilediğinizce fotoğraflama şansına sahip olursunuz.
Sonuç Olarak
Kafanızda bir fotoğraf karesi fikri varsa ve kendinize bunun etik olup olmadığını soruyorsanız, büyük ihtimalle etik değildir. Yaban hayatını her şeyin önünde tutmak en yüksek önceliğe sahiptir. Hiçbir görüntü, bir hayvanı rahatsız etmeye veya onun hayatını riske atmaya değmez.
Bu etik kuralların dışına çıkan fotoğrafçılar, genellikle dramatik bir kare yakalama hırsına yenik düşerler. Ancak yaban hayatı fotoğrafçılığı etiği, sizin yaratıcılığınızı engellemek için burada değildir. İyi bir fotoğrafçı, bu etik sınırların içinde kalarak güvenli bir şekilde muazzam kareler üretebilir.
Yorum Gönder
Makalemizle ilgili düşüncelerinizi yorum olarak paylaşabilirsiniz. Yorum yapmak için kayıt olmanız gerekmemektedir.