Gökkuşakları, doğada nadir görülen manzaralardır çünkü oluşmaları için birden fazla doğa olayının aynı anda gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle havada nem olması şarttır; bu yüzden yağmurlu bir gün veya aniden bastıran bir sağanak ilk temel koşuldur. İkinci olarak güneşin, gözlemciye göre yaklaşık 42 derecelik düşük bir açıyla ufukta konumlanması lazımdır. Üçüncü şart ise güneşin bulunduğu kısmın bulutsuz ve açık, gökkuşağının belireceği bölgenin ise yağışlı veya nemli olmasıdır. Tüm bu şartlar bir araya geldiğinde, güneş ışınları su damlacıkları içinde kırılıp yansıyarak "gökkuşağı" dediğimiz o optik illüzyonu oluşturur.
Böylesine büyüleyici bir doğa olayına tanıklık ettiğinizde, onu fotoğraflamak istemeniz çok doğaldır. İnsan gözünün görebileceği tüm renk spektrumunu barındıran bu eşsiz güzelliği kim ölümsüzleştirmek istemez ki? Üstelik doğru noktadaysanız, gökkuşakları sıradan bir manzarayı bile olağanüstü bir kareye dönüştürebilir. En basit sahneler dahi, gökyüzünü saran tam bir gökkuşağı yayıyla bambaşka bir derinlik kazanır.
Gökkuşağı fotoğraflamak, özellikle elinizde doğru ekipmanlar yoksa bazen can sıkıcı bir hal alabilir. Bu yazıda, gökkuşağı çekim süreçlerinin üzerinden geçecek ve bu büyüleyici doğa olayını karelerinize en iyi şekilde nasıl dahil edebileceğinize dair bazı ipuçları paylaşacağım.
1) Gökkuşağı Türleri
Gökkuşakları temel olarak benzer şekilde oluşsa ve farklı türlere ayrılmamaları gerekse de, çeşitli doğa koşullarında kısmen veya tamamen belirebilirler. Örneğin, bu doğa olayı doğrudan güneş ışınlarıyla oluşabileceği gibi, ay yüzeyinden yansıyan ışınlarla da meydana gelebilir. "Aykuşağı" (Moonbow) olarak bilinen bu fenomen, kameranızla yakalayabileceğiniz gerçekten büyüleyici bir görüntüdür. Koşullar uygunsa ve ışık kaynağının tam karşısındaki gökyüzü tamamen nemliyse, ufkun bir ucundan diğerine uzanan tam bir yay görebilirsiniz. Çoğu zaman bu tam yaylara, aşağıda göreceğiniz "çift gökkuşağı" etkisini yaratan ikincil bir yay da eşlik eder.
Çift gökkuşakları oldukça nadirdir; hatta üçlü ve dörtlü gökkuşaklarına dair bazı kanıtlar bile mevcuttur!
2) Hava Koşulları
Daha önce de vurguladığım üzere, doğal gökkuşaklarının oluşması için atmosferde nemin bulunması ve güneş ya da ayın, izleyiciye veya kameraya göre 42 derecelik bir açıda olması şarttır. Bu durum, gökyüzünün bulutlu ve gök gürültülü sağanak yağışlı olduğu günlerde rotanızı yağmurlu bölgelere çevirmeniz gerektiği anlamına gelir.
Gökyüzünün bir kısmının açık, diğer kısmının ise koyu bulutlarla kaplı olduğu günleri kollayın. Güneşin konumuna bakın, batacağı yönü belirleyin ve o bölgenin nispeten açık olup olmadığını kontrol edin. Eğer hava açıksa, yağışlı bölgeye doğru hareket edin ve güneş ışınlarının bulutların arasından süzülmesini bekleyin.
Dürüst olmak gerekirse, gökkuşağı için plan yapmak çabucak sinir bozucu bir hal alabilir; zira tek bir noktada sabit bekleyerek onu görme ihtimaliniz oldukça düşüktür. Bu yüzden fırtınalı bir günde araçla dolaşıp şansınızı denemek, bir gökkuşağı yakalamak için en iyi yöntemdir. Ayrıca bir detay daha: Gökkuşağı ararken, güneşin tam tersi yöne baktığınızdan emin olun!
Yağmur altında çekim yapmak, ekipmanınızın karşı karşıya olduğu riskleri tam olarak kavramadan atılmanız gereken bir macera değildir. Eğer kameranız ve lensiniz dış hava koşullarına karşı mühürlü (weather-sealed) değilse, suyun içeri sızmasını önlemek için ciddi bir koruma kullanmanızı öneririm. Basit bir şemsiye iş görebilir; ancak iki elinizi de kullanmanız gerekiyorsa kaliteli bir koruyucu kılıf daha iyi bir seçenek olacaktır. Piyasada pek çok farklı yağmurluk modeli mevcut; "Op/Tech’s Rainsleeve" çoğu DSLR kameraya uyum sağlayan, yağmurlu günler için harika bir çözümdür.
3) Gökkuşağı Bulmak
Bir gökkuşağı yakaladığınızda, renkleri çok soluk olsa bile beklemek ve yer değiştirmek için doğru zamandasınız demektir. Bazı gökkuşakları başlangıçta silik görünse de, sadece birkaç dakika içinde renk ve biçim olarak inanılmaz bir yoğunluğa ulaşabilir! Bu yüzden, sadece parçalı bir yay görseniz bile kameranızı çıkarıp çekime başlayın.
4) Lens Seçimi
Tam ve çift gökkuşakları sahnede çok geniş bir alan kaplar. Bu nedenle, tüm yayı kareye sığdırabilmek için yanınızda geniş açılı bir lens bulundurmanızı tavsiye ederim. Full-frame bir makinede 24mm lens tam bir gökkuşağını yakalayabilir, ancak çift gökkuşağı için yeterince geniş kalmayacaktır. Eğer çift gökkuşağını tek karede toplamak istiyorsanız, 16-35mm gibi bir lens tercih etmelisiniz. Gökkuşağının sadece belirli bir bölümüne odaklanmak istemediğiniz sürece, telefoto lenslerle vakit kaybetmenize gerek yok.
İdeal diyafram değerine gelince; ön plandaki ve arka plandaki tüm unsurların net çıkması için alan derinliğini maksimize etmek istersiniz. Bu sebeple ideal f-stop aralığı f/8 ile f/11 arası olacaktır. f/22 gibi daha dar diyaframlara da inebilirsiniz ancak kırınımın (diffraction) genel keskinliği olumsuz etkileyebileceğini unutmayın.
5) Polarize Filtre Kullanımı
Gökkuşağını gerçekten belirginleştirmek istiyorsanız polarize filtre kullanın! Evet, bir polarize filtre gökyüzünün, gökkuşağının ve diğer kompozisyon öğelerinin renklerini canlandırmada muazzam bir fark yaratabilir. Ancak dikkatli olun; yanlış bir polarize açısı, yansımaları tamamen engelleyerek gökkuşağının görünmez olmasına neden olabilir! Çekim yaparken sadece vizöre veya LCD ekrana bakmakla yetinmeyin. Ara sıra gözünüzle gökyüzünü kontrol edin; eğer gökkuşağı çıplak gözle daha canlı görünüyorsa, filtreyi daha fazla döndürmeniz gerekiyor demektir.
6) Tripod Kullanımı
Gökkuşakları genellikle ışığın az olduğu anlarda ortaya çıkar. Özellikle ön plandaki nesneleri de kareye dahil edip maksimum alan derinliği elde etmek için dar diyaframlar kullanmanız gerektiğinde, tripod vazgeçilmez bir yardımcıya dönüşür. En düşük kumlanma (noise) oranıyla net kareler yakalamak için tripod kullanmak şarttır. Makine sarsıntısı riskini minimuma indirecek, sağlam ve güvenilir bir tripod edinmenizi öneririm. Hangi modeli seçeceğiniz konusunda kararsızsanız, hazırladığım "tripod satın alma rehberine" göz atabilirsiniz.
7) Kompozisyon
Gökkuşağı fotoğraflarken kompozisyonun önemi yadsınamaz. Eğer tam bir yay yakaladıysanız, hemen bu yayın merkezine yerleştirebileceğiniz ilgi çekici bir özne arayın. Yalnız bir ağaç, küçük bir kulübe veya görkemli bir dağ zirvesi, kompozisyonunuz için mükemmel adaylar olabilir. Bazen yere iyice yaklaşıp kır çiçeklerini ön plana alarak çekim yapmak da harika sonuçlar verir.
Altın oran (üçler kuralı) ve yol gösterici çizgiler gibi temel kompozisyon kurallarını da ihmal etmeyin; bu kurallar sahnenin daha dengeli ve etkileyici görünmesini sağlar.
Yorum Gönder
Makalemizle ilgili düşüncelerinizi yorum olarak paylaşabilirsiniz. Yorum yapmak için kayıt olmanız gerekmemektedir.