Arılar gerçekten hayranlık uyandıran canlılardır. Sevimli ve estetik görünümlerinin ötesinde, yeryüzündeki biyolojik çeşitliliğin devamı için kritik bir rol üstlenirler. Bitkilerin ve tarım ürünlerinin tozlaşmasını sağlayarak hem insan yaşamını hem de yaban hayatını desteklerler. Ne var ki günümüzde ciddi tehditlerle karşı karşıyalar.
“Son 20 yılda çok daha fazla arı türü yok olma riskiyle karşı karşıya kaldı,” diyor yaban hayatı foto muhabiri ve Canon elçisi Christian Ziegler. Ziegler’e göre arıların hem güzelliğini hem de ekosistem için taşıdıkları önemi göstermek, aynı zamanda karşı karşıya oldukları tehlikeye dikkat çekmek için onları fotoğraflamak büyük önem taşıyor.
Peki arıları siz nasıl fotoğraflayabilirsiniz? Açıkçası bu iş sabır ve dikkat istiyor. Ancak doğru yöntemlerle, yeni başlayanlar için bile mümkün. Christian Ziegler ile birlikte makro yaban hayatı fotoğrafçıları Matt Doogue ve Ingo Arndt, arıları etkileyici yakın plan karelerle görüntüleyebilmek için böcek dostu bir ortam nasıl oluşturulur sorusuna kendi deneyimlerinden yola çıkarak pratik öneriler sunuyor.
1. Arılar için uygun bir bahçe oluşturun
Arıları fotoğraflamak için uzaklara gitmenize gerek yok. Bahçenizi arılar için cazip hâle getirirseniz, onlar zaten size gelir ve harika kareler yakalama fırsatı sunar. Üstelik onları çekmek için yaptığınız her düzenleme, arıların yaşamını desteklemeye de katkı sağlar.
“Arı dostu bir bahçe oluşturmak için bol polenli ve nektarlı, bulunduğunuz bölgeye özgü bitkiler ekin,” diyor yaban hayatı foto muhabiri ve Canon elçisi Christian Ziegler. “Lavanta ve adaçayı gibi uzun süre çiçek açan bitkiler arıları çeker. Ayrıca çimlerinizi sürekli biçmeyin; küçük ve biraz yabani bırakılmış bir alan bile arılar için mükemmel bir yaşam alanı sunar.”
Makro yaban hayatı fotoğrafçısı Matt Doogue da yerel çiçeklerin önemine dikkat çekiyor: “Arılar yıllardır bu bitkilerle besleniyor. Araştırma yapın. Fotoğraflamak istediğiniz tür neyle beslenir, nerede bulunur, hangi bitkiler üzerinde çiftleşir öğrenin.”
Ayrıca “arı otelleri”nin çok faydalı olduğunu söylüyor: “Hazır olarak satın alabilir ya da bir tahta parçasına delikler açarak kendiniz yapabilirsiniz.”
2. Mesafenizi koruyun
Mesafeyi korumanın en kolay yolu telefoto lens kullanmaktır. Örneğin Canon RF 85mm F2 MACRO IS STM gibi daha uzun odak uzaklığına sahip lensler ya da Canon RF-S 18-150mm F3.5-6.3 IS STM ve Canon RF-S 55-210mm F5-7.1 IS STM gibi tele aralığı sunan zoom lensler, arılara fazla yaklaşmadan çekim yapmanızı sağlar.
Ayrıca Canon Camera Connect uygulaması sayesinde kameranızı uzaktan kontrol edebilirsiniz; bu da güvenli mesafeyi korumanıza yardımcı olur.
3. Doğru zamanda çekim yapın
Fotoğrafçılar arasında "altın saat" olarak bilinen zaman dilimi – yani gün doğumundan hemen sonra ve gün batımından hemen önce – arıları fotoğraflamak için en ideal zamanlardan biridir. Güneşin alçakta olduğu bu saatlerde ışık daha sıcak tonlara sahip olur ve uzun gölgeler oluşur. Bu da fotoğraflara çok daha estetik bir görünüm kazandırır.
Aynı zamanda bu saatlerde arılar daha yavaş ve daha sakin hareket eder; bu da onları fotoğraflamayı kolaylaştırır. Yaban hayatı fotoğrafçısı Ingo Arndt bu durumu şöyle açıklıyor: “Arılar sıcak havalarda daha aktiftir. Öğle saatlerinde ise ışık çok sert olur ve kontrast aşırı artar; bu da genellikle fotoğraf için iyi değildir. Benim en sevdiğim zamanlar gün doğumundan yaklaşık bir saat sonrası ve gün batımından bir saat öncesidir.”
Daha da erken saatlerde dışarı çıkarsanız bazı arıların hâlâ uyuyor olduğunu bile görebilirsiniz. Makro fotoğrafçı Matt Doogue bu konuda şöyle diyor: “Bazı arılar bitkilerin üzerinde uyur. Bitkinin ucunu adeta ısırarak tutunurlar ve hareket etmezler. Bu da pratik yapmak ve odak istifleme (focus stacking) denemeleri için mükemmel bir fırsattır. Örneğin bombus arılarına sabahın erken saatlerinde kanola veya yabani otların üzerinde sıkça rastlanır. O sırada henüz ısınmaya çalışırlar ve çok hareket etmezler; makro çekim için ideal bir zamandır.”
4. Renk ve doku arayın
Her fotoğraf türünde olduğu gibi, karelerinizi farklı ve dikkat çekici kılacak unsurları aramalısınız. Bitkilerin dokuları, arıların gözlerindeki geometrik yapılar ve detaylar bu açıdan oldukça etkileyicidir.
Matt Doogue özellikle canlı renklere dikkat çekiyor: kırmızılar, morlar ve maviler kadrajda güçlü bir etki yaratır. Bahçenize arı dostu bitkiler ekerken çiçek renklerini de hesaba katabilirsiniz. Hatta bahçe ya da balkonunuzda renkli bir arka plan kullanarak arıları çalışırken fotoğraflamayı kolaylaştırabilirsiniz.
Christian Ziegler ise daha çok ilginç desenlere, dokulara ve ışığa odaklandığını söylüyor. Ancak onun için asıl belirleyici olan arının davranışı.
Matt de bu görüşe katılıyor: “Davranış yakalamak fotoğrafı asıl güçlü kılan şeydir. Sadece bir karınca portresi çekebilirsiniz; bu güzel olabilir. Ama onu başka bir karıncayı taşırken ya da yuvasına yiyecek götürürken yakalarsanız, fotoğraf tamamen değişir. Bakış açımız değişir ve görüntü çok daha ilgi çekici hâle gelir.”
5. Uçuş hâlindeki arıları yakalayın
Uçuş hâlindeki arıları gösteren fotoğraflar en etkileyici kareler arasında yer alır; ancak arıların çok hızlı hareket etmesi bu çekimleri zorlaştırır. Ingo Arndt, “Hızlı olmanız ve hareketi dondurmak için çok yüksek enstantane değerleri kullanmanız gerekir,” diye açıklıyor.
Hem Ingo hem de Matt Doogue, arının geçme ihtimali yüksek olan bir noktaya – örneğin bir çiçeğe – önceden netleme yapmayı öneriyor. Matt’in tavsiyesi şu: “Manuel netleme (MF) modunda belirlediğiniz bir noktaya önceden odaklayın ve bekleyin.”
Flaş kullanmadan uçuş anını yakalamak isteyenler için Christian Ziegler, Enstantane Öncelikli (Tv) modu öneriyor ve en az 1/500 saniye gibi hızlı bir değer ayarlanmasını tavsiye ediyor. Manuel (M) modda çekim yaparken de yine yüksek bir enstantane seçip pozlamayı dengelemek için ISO’yu ayarlamayı öneriyor.
“Flaş kullanmıyorsanız ISO sizin çözümünüzdür,” diyor. “ISO 8.000’e kadar çıkabilirsiniz. Hatta ISO 25.600 kullandığım oldu ve gayet iyi sonuç verdi.”
6. Manuel netleme ile denemeler yapın
Matt Doogue, Christian Ziegler ve Ingo Arndt’in üçü de manuel netleme denemeleri yapmayı öneriyor. Ingo, “Netliğin böceğin tam olarak neresinde olacağına kendiniz karar vermek daha iyidir,” diyor ve sabit bir manuel netleme ayarı kullanmanın, böceğin hareketlerine daha hızlı tepki vermeyi sağladığını belirtiyor.
“Çoğu zaman çok hızlı olmanız gerekir,” diye devam ediyor. “Netliği önceden ayarlarım, doğru mesafeyi belirlerim ve sonra arılara yaklaşırım. Netliği lens üzerinden sürekli değiştirmek yerine başımı ya da kamerayı hafifçe ileri geri hareket ettirerek netliği yakalarım. Bu çok daha hızlı.”
Netliği kontrol etmek için focus peaking özelliğini kullanabilirsiniz; bu özellik net olan alanı vurgular. Ayrıca kadrajı oluştururken Live View üzerinden görüntüyü büyüterek netliği kontrol etmek de mümkündür. Matt, “Konunuzun net olduğundan emin olmak için harika bir yöntem. Özellikle manuel netleme yaparken mutlaka iki kez kontrol edin,” diyor.
Canon Camera Connect uygulaması da akıllı telefon üzerinden manuel netliği ayarlamanıza imkân tanır.
7. Işık için difüzörlü flaş kullanın
Yüksek büyütmede çalışırken, bir böceğin gözünün tamamını net alacak kadar geniş alan derinliği elde etmek oldukça zordur. Bunun en etkili çözümü yapay ışık kullanmaktır. Flaş sayesinde hem dar bir diyaframla geniş alan derinliği sağlayabilir, hem hareketi donduracak kadar yüksek enstantane kullanabilir, hem de düşük ISO ile temiz bir görüntü elde edebilirsiniz.
Flaş aynı zamanda fotoğrafın renklerini ve etkisini de değiştirir. Ingo Arndt bu konuda şöyle diyor: “Böcek gözlerini göstermek için doğal ışıktan ziyade yapay ışık kullanmak çok daha iyidir. Bazen gözler parlak ya da gökkuşağı tonlarında olabilir. Flaş kullandığınızda renkler daha belirgin ortaya çıkar.”
Ingo, flaşı yukarıdan kullanmayı öneriyor; böylece güneş ışığını taklit etmiş olursunuz. “Yatay kadrajda çekiyorsanız flaş makinenin üzerinde kalabilir. Dikey kadrajda ise flaşı elinizde, yukarıdan gelecek şekilde konumlandırın,” diyor.
Flaş yan taraftan konumlandırılarak konu üzerinde yanal gölgeler oluşturulabilir; bu da daha yaratıcı bir etki sağlar. Ancak hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, Matt Doogue flaşın mutlaka difüz edilmesini öneriyor: “Difüzör kullanmazsanız ışık çok sert olur. Biz ışığın yumuşak ve kaliteli görünmesini isteriz. Difüzör, ışık ile gölge arasındaki sert geçişi azaltır.”
Birçok Canon Speedlite flaş modeli ışığı yumuşatmak için difüzörle birlikte gelir. Ancak basit bir beyaz kâğıdı flaşın önüne yerleştirerek kendi difüzörünüzü de kolayca yapabilirsiniz.
8. Odak istifleme (Focus stacking) deneyin
Alan derinliğini kontrol etmenin bir başka yolu da odak istifleme (focus stacking) yöntemidir. Ancak bu teknik yalnızca sabit duran konularda işe yarar; örneğin uyuyan arılar gibi.
Matt Doogue bunu şöyle açıklıyor: “Işık yetersizliğini, diyaframı açarak ve görüntüleri üst üste istifleyerek telafi edebilirsiniz.” Focus stacking, kameranın farklı netleme noktalarıyla art arda bir dizi kare çekmesi ve daha sonra net olan bölgelerin birleştirilmesi işlemidir. Böylece hem geniş diyafram hem de yüksek enstantane kullanabilir, buna rağmen geniş bir netlik düzlemi elde edebilirsiniz. Üstelik bunu flaş ya da çok yüksek ISO kullanmadan yapmak mümkündür.
Canon EOS R10, EOS R8 ve EOS R7 modellerinde focus stacking ve alan derinliği birleştirme (depth compositing) özellikleri bulunur. Bu sayede netleme istifli görüntüler doğrudan makine içinde birleştirilerek nihai fotoğraf oluşturulur.
Çektiğiniz kareler bu makaledeki örnekler kadar etkileyici görünmüyorsa kendinize fazla yüklenmeyin. Her fotoğraf türünde ustalaşmak zaman alır. Önemli olan yaratıcı olmanız, kendinizi geliştirmeniz ve içinize sinen fotoğraflar üretmenizdir.
Matt Doogue bunu şöyle özetliyor: “Özellikle sosyal medya çağında, kendi fotoğraflarınızı başkalarının harika kareleriyle kıyaslamamak zor. Ama devam ederseniz, pratik yaparsanız ve kendinizi zorlamaya devam ederseniz, sonunda gerçekten etkileyici fotoğraflar çekersiniz.”
Yorum Gönder
Makalemizle ilgili düşüncelerinizi yorum olarak paylaşabilirsiniz. Yorum yapmak için kayıt olmanız gerekmemektedir.